Raylı Sistemlerin Yıldırımdan Korunması ve Topraklama :Raylı (demiryolu) sistemleri günlük yaşantımızın vazgeçilmez bir toplu taşıma aracı olmaya devam etmektedir. Birçok karmaşık haberleşme sistemleri ve sinyalizasyonun bulunduğu metro hızlı tren gibi raylı sistem uygulamaları hem yıldırımdan korunma ve hem topraklama açısından ayrı olarak değerlendirilip, ele alınmalıdır. Öncelikle bir demiryolu istasyonunda elektronik sistemler dikkate alınmalı ve ag parafudr sistemleri ile aşırı gerilim darbelerine karşı koruma yapılmalıdır. Bu sistemler aşağıda belirtilmiştir.

rayli-sistemlerin-yildirimdan-korunmasi-topraklama

Demiryolu istasyonlarında elektronik sistemlerin zayıf akım koruma parafudrları ile aşırı gerilim darbelerine karşı korunmalıdır.
•Alarm Sistemleri
•Güç Sistemlerinin Korunması ve Güvenlik Merkezi
•Yolcu Geçiş, İzleme ve Güvenlik Merkezi
•Radyo-Anons Sistemi
•Sinyalizasyon sistemleri
•Etkileşimli Elektromekanik Sistemler
•Ray Devreleri
•Ray Besleme Sistemleri
•Aydınlatma Sistemleri
•Data İletim Sistemleri
•CCTV
•SCADA

Raylı sistemler en az için yıldırım darbesi için var olan tehlike iç aşırı gerilim darbelerdir. Geçici gerilimler, anahtarlama darbeleri demiryolu istasyonlarında sıklıkla yaşanır ve elektronik sistemler için ciddi tehlikedir. Yine bu istasyonların açık arazilerde kurulmaları doğrudan yıldırım darbesi almasa bile, yürüyen darbelere karşı dikkatli olunması gerektiğini gösterir.

rayli-sistemlerin-yildirimdan-korunmasi-topraklama

Raylı sistemlerde elektronik sistemlerin korunması çok önemlidir.

Demiryolu sistemlerinde tam bir koruma sistemi sağlayabilmek için muhakkak 4lü koruma sağlanmalıdır. Bu da dış yıldırımlık, iç yıldırımlık, topraklama ve eşpotansiyelin sağlanması ile olur. Yine ag parafudr sistemlerinde kademeli korumanın gerçekleşmesi çok önemlidir. Ana panolarda B+C, tali panolarda C sınıfı ve hassas sistemlerin önünde D sınıfı ürünler kullanılmalıdır.

RAYLI SİSTEMLERDE TOPRAKLAMA
Raylı sistemlerde sürdürülebilir bir topraklama sistemi zorunludur. Bu yüzden insan hayatının oldukça önemli olduğu sistemlerde yapılan topraklama süreç içerisinde zarar görmemeli ve değerlerini korumalıdır. Öncelikli olarak bağlantı noktaları oldukça önem arz etmektedir. Tercihimiz her zaman termokaynak uygulamalarından yana olmalıdır. Termokaynak yapılması bağlantı noktalarını sürdürülebilir kılacaktır. Her metal aksam, her metal donatı aynı topraklama bağlantılı olmalı ve hat/istasyon süresince eşpotansiyel sağlanmalıdır. Ray toprak geçiş direnci ne kadar düşük olursa hata akımlarının akması o derece hızlı olacaktır.

Diğer taraftan tren kalkış ve duruşlarda gerçekleşen akım sürkilasyonu eşpotansiyel sağlandığında sistemlere zarar vermeyecektir. Kalkış akımlarının yol açtığı korozyon etkisi sistemlerin ömrünü çürüten en önemli etkendir. Bu nedenle her bağlantı noktasında korozyon bandı uygulaması yapılması çok fazla lokal eşpotansiyel baranın tasarımda yer alması ve önemli sistem topraklamalarında spark gap parafudr kullanılması sistemin vazgeçilmez adımları olarak karşımıza çıkmaktadır.

Kaynak: Yılkomer